Onderwerpen

Opening door de dagvoorzitter  Janneke van Vliet, voorzitter Guus Schrijvers Academie, toezichthouder en adviseur, oud bestuurder Bravis ziekenhuis.

Heeft COVID-19 de ontwikkelingen in de richting van 2030 voor Patienten, Medisch Specialisten en Ziekenhuisbestuurstuurders in een stroomversnelling gebracht? In haar welkomstwoord licht Van Vliet deze centrale vraag van het congres toe. Zij benoemt kort de ontwikkelingen die richting 2030 op het pad van de ziekenhuizen afkomen alsmede enkele COVID-19 gedreven innovaties die wellicht blijvend en onomkeerbaar zijn. Zij sluit af met een toelichting op het congresprogramma.

 

Hadassah Medical center, Israël.

Het Hadassah Medisch Center (Jerusalem) is na het Sheba Medical Center (Tel Aviv) het grootste ziekenhuis van Israël. Centraal voor dit academische ziekenhuis staat de kenmerkende ronde toren die recent is gerenoveerd en met twee etages is verhoogd om de capaciteit van het ziekenhuis te vergroten en cutting edge medische techniek te huisvesten

Het Hadassah University Medical Center is een Universitair Medisch Centrum met nauwe relaties met andere Jerusalemse ziekenhuizen, eerstelijnsklinieken en preventieve klinieken. Het ziekenhuis is onderdeel van een volledig geïntegreerd en gedigitaliseerd zorg netwerk, oftewel: onderdeel van een health system. Dit zorgnetwerk werkt met één IT system voor alle locaties. Sinds jaar en dag heeft het ziekenhuis ervaring met het opvangen van grote groepen patiënten, bijvoorbeeld na een terroristische aanslag. Betekende deze kennis en ervaring en de lange ervaring met het werken met big data tot een voorsprong ten opzichte van andere ziekenhuizen in andere landen tijdens de COVID-19 pandemie? Is dit health system een inspirerend voorbeeld voor regionale en universitaire ziekenhuizen in Nederland en andere landen? In het algemeen? Of specifiek tidens de Corona pandemie?

Na de inleiding van bestuursvoorzitter Prof. Zeev Rotstein hebben de congresdeelnemers een goed begrip van de succes factoren die het Hadassah University Medical Center  tot een internationaal koploperziekenhuis op het gebied van zorginnovatie maken. De inleiding vindt plaats in een interview (in verband met Corona-pandemie; via een internetverbinding) van oud-hoogleraar Guus Schrijvers en GSA directeur Lars Naber met Rotstein. Congresdeelnemers krijgen gelegenheid tot het stellen van vragen.

dr. Anna van Poucke, Sectorleider Health & Partner | KPMG Health, Niet alleen in Nederland staat de zorg onder druk. In de hele westerse en niet-westerse wereld worden partijen in de zorg met gelijke problemen geconfronteerd. Tekorten op de arbeidsmarkt, groeiende zorgvraag, vergrijzing, achterblijvende middelen. Ondanks die wereldwijde, overeenkomstige problemen, leren zorgsystemen weinig van elkaar. Elk land zoekt op eigen houtje naar systemen en aanpakken die wel werken. Op basis van bezoeken naar meer dan 60 landen, schetst Anna van Poucke ‘the perfect health system’. Niet één systeem, maar een samenstel van onderdelen die bewijsbaar werken. Op basis van voorbeelden uit onder meer Israël, India, Scandinavië, de US, Brazilië en Australië, geeft zij aan wat in de Nederlandse context interventies kunnen zijn die leiden naar een duurzaam zorgstelsel. Daarnaast geeft van Pouke een eerste beschouwing van opmerkelijke waarnemingen over landen met een schijnbaar robuust zorgsysteem die tijdens de COVID-19 crisis onverwacht geheel door de mand vielen, of andersom van landen met een ogenschijnlijk labiel systeem die zich opmerkelijk relatief goed staande hielden. Tot slot spreekt van Poucke een verwachting uit of de wereldwijde COVID-19 pandemie ervoor gaat zorgen dat landen wel meer naar elkaar zullen gaan kijken en van elkaar willen leren.

-Wiro Gruisen, Manager regio-regie, CZ-zorgverzekeraar, De 10 jarige overeenkomst van CZ Zorgverzekeraar met het Zuyderland Medisch Centrum: onderdeel van een brede Zuidlimburgse alliantie en een voorbeeld van gecontroleerde krimp

Sinds enkele jaren komen uit Zuid-Limburg positieve berichten over Proeftuinen met brede geïntegreerde zorg, Anderhalvelijnszorg in PlusPunt en het Anders Beter Centrum, Burgerkracht, Het terugdringen van sociaal economische gezondheidsverschillen in de Oostelijke Mijnstreek, De tienjarige overeenkomst met Zuyderland Medisch Centrum is er aan de orde.

Die Zuidlimburgse initiatieven lijken voor de rest van Nederland losstaande projecten, maar niets is minder waar. Er zit één regie onder van gezamenlijke bestuurders van eerste lijn, ziekenhuizen, VVT- en GGZ-instellingen, CZ zorgverzekeraar en gemeenten. Gruisen legt in zijn inleiding uit hoe die gezamenlijke regie tot stand kwam, wat deze anno 2020 inhoudt en wat toekomstperspectieven zijn. Tevens gaat hij in op de vraag: was de reeds aanwezige regionale samenwerking van betekenis voor de opvang van COVID-19-patiënten, het opzetten van centra voor testen en contactopsporing en het verdelen van persoonlijke beschermingsmiddelen? Tot slot gaat Gruisen in op de vraag: Hoe verhouden zich 10 jarige contracten zich tot financiële compensaties voor COVID-19 zorg?

 

prof. dr. Patrick Jeurissen (bijzonder hoogleraar UMCN Radboud Universiteit, leerstoel betaalbaarheid van de zorg), Ziekenhuizen hebben een ‘gouden eeuw’ achter de rug De afgelopen COVID-19 maanden kregen hun medewerkers eretitels als zorghelden en vitale beroepen. Burgers applaudisseerden op parkeerterreinen bij de hoofdingang. Inmiddels zijn ziekenhuizen de belangrijkste spelers binnen het zorgsysteem, maar blijven ze dat ook? Was alle uitgestelde zorg tijdens de COVID-19-crisis een sluimerende additionele ramp of is het achteraf gezien toch grotendeels onnodige zorg?   In budgettair opzicht krijgen andere sectoren zoals de eerste lijn nu de voorrang binnen de hoofdlijnenakkoorden.

Er zijn de afgelopen jaren vier faillissementen geweest. Nieuwe zorgmodellen hebben niet altijd meer vanzelfsprekend het ziekenhuis nodig als hun uitvalsbasis. En het ‘alles-in-een-ziekenhuis’ met zijn kluwen van onderlinge kruissubsidies is kwetsbaar voor alternatieve bedrijfsmodellen. Tegelijkertijd blijft het ziekenhuis als de grootste werkgever van de ‘regio’ beschikken over een belangrijk politiek-maatschappelijk draagvlak. Ziekenhuizen lijken op zoek te moeten naar nieuwe strategieën om hun plek als vitaal middelpunt van het zorgsysteem te behouden. Niet alleen naar ‘steeds meer en steeds groter’, maar naar iets ‘anders’. Maar wat dan, en hoe? De toekomst is open, maar niet leeg. In deze presentatie schetst Jeurissen die toekomst, de dilemma’s en de mogelijkheden die digitalisering en innovaties aan ziekenhuizen bieden.

dr. Gerhard Wullink, Gupta Strategists, Kunnen Big Data en Data Analytics een substantiële bijdrage leveren aan de voorspelbaarheid van de vraag naar zorg? De COVID-19 pandemie was behoorlijk onvoorspelbaar, of toch niet? Welke rol spelen big data bij het bestrijden van de pandemie en  het vinden van een vaccin dan wel een geneesmiddel? Levert de pandemie zelf ook weer big data die ons kunnen helpen om een volgende pandemie te bestrijden? En wie verzamelt deze data? Wie stelt ze beschikbaar?

Gupta Strategists heeft veel onderzoek hiernaar gedaan en hierover gepubliceerd. Wullink schetst op basis daarvan de digitale toekomst van het medisch specialistisch handelen en de kracht van Big Data bij het bestrijden van (toekomstige) pandemieën.

– Geert van den Enden, algemeen directeur van Ziekenhuis Bernhoven, Het participatiemodel van Ziekenhuis Bernhoven: op een goede toekomst, zoals bekend geworden in twee omvangrijke studies die in juni 2020 uitkwamen? Wat zijn de resultaten tot dusver van de ingezette strategie voor Bernhoven? Hoe kwam dit ziekenhuis, gelegen midden in de grootste brandhaard van de COVID-19besmettingen, door de crisis?  Maakt de nieuwe organisatievorm Bernhoven wendbaar genoeg om trendzetter voor de toekomst te worden? Of zal Bernhoven juist moeite krijgen om trendvolger te zijn van de richtingen waarin het zorglandschap zich in de komende tien jaar zal bewegen.

dr. Rob Dillmann, voorz. rvb Isala Ziekenhuis, Het Isala ziekenhuis heeft waardegedreven zorg als uitgangspunt. Door zorgprocessen te richten op patiëntgroepen, in plaats van op de klassieke ziekenhuissilo’s werkt het aan soepele werkprocessen middels continu verbeteren. Innoveert het middels connected care als aanpak om zorg naar patiënten toe te brengen. Werkt het samen in een regionale alliantie aan vraagstukken die Isala niet alleen kan oplossen. Alleen op die manier is blijvend goede kwaliteit te leveren met medewerkers die hun werk met plezier doen en dat alles tegen aanvaardbare kosten. Daarbij is Isala een belangrijke stabiliserende factor in een grote regio. Dit ziekenhuis  werkt samen in mProve-verband aan kwaliteit, connected care en data-analytics en Quadruple Aim. In deze inleiding belicht Dillmann ook de waarde van mProve bij het voorbereid zijn op een crisis als de COVID-19 crisis, het hoofd bieden aan zo’n crisis en het opstarten van de reguliere zorg na de crisis.

dr. J. Hagendoorn, chirurg UMC Utrecht, Het St. Antonius Ziekenhuis, het UMC Utrecht, het Meander Medisch Centrum, het Diakonessenhuis Utrecht en Ziekenhuis Rivierenland te Tiel werken nauw samen op het gebied van zeldzame kankersoorten onder de naam Regionaal Academisch Kankercentrum Utrecht (RAKU). Waarom en hoe zij dat doen, legt  een voorlichtingsfilm uit. Jeroen Hagendoorn, oncologisch chirurg, is één van de oprichters en drijvende krachten van het RAKU. In zijn voordracht gaat hij in op de ontstaansgeschiedenis, de (bestuurlijke) randvoorwaarden en bereikte professionele resultaten van het RAKU en op het functioneren ervan tijdens de COVID-19crisis. Om te illustreren hoe het RAKU tot innovatie en beter gebruik van middelen heeft geleid, zal Hagendoorn laten zien hoe binnen dit netwerk de inzet van daVinci operatierobots werd afgestemd en geïntegreerd in de hoog-complexe, oncologische chirurgie. Tenslotte bespreekt Hagendoorn de mogelijkheden van opschaling: Bestaan er in 2030 zeven regionale academische centra?

prof. dr. Bart Berden, voorz. Rvb. ETZ Ziekenhuis, Netwerkzorg staat nog steeds in de belangstelling; zonder dat deze ontwikkeling ons in het verleden een concrete en duurzame ontwikkeling heeft opgeleverd. Deze bijdrage gaat in op de kritische factoren van nu, naast illustraties van (creatieve) invulling. Berden put uit drie bronnen van kennis: zijn recente ervaringen met de pandemie in Noord-Brabant, zin langjarige ervaringen in Tilburg met regionale samenwerking en de onderzoeken waaraan hij als hoogleraar leiding geeft.

 

En zoals gebruikelijk op de congressen van de Guus Schrijvers Academie zullen er meerdere concrete en praktische voorbeelden worden besproken van innovaties uit het veld die al worden geïmplementeerd en waarvan ook al resultaten te vermelden zijn.