Waarom?

Het patiëntenrecht is volop in ontwikkeling. Nieuwe wetten komen tot stand, oude wetten worden vervangen, wetsontwerpen worden gelanceerd, er is nieuwe regelgeving van de EU en rechters doen regelmatig uitspraken waar rekening mee dient te worden gehouden. Op dit congres word je bijgepraat zonder onnodige juridisch ballast. Het congres is gericht op de dagelijkse praktijk en juist daarom ook toegankelijk voor niet-juristen. Hieronder volgt een selectie van ontwikkelingen op het gebied van het patiëntenrecht.

  • De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ) is belangrijk voor de kwaliteit van zorg van de cliënt en voor diens klachtrecht. In deze wet (2016) is expliciet vastgelegd dat gegevens van intern gemelde incidenten in principe niet als bewijs kunnen dienen in een rechtszaak. De regeling van klachten en geschillen is sterk gewijzigd. Klachtafhandeling zal meer dan voorheen gericht zijn op bemiddeling. Dat doet de klachtenfunctionaris en die is dan ook voor alle zorgaanbieders verplicht. De zorgaanbieder moet oordelen over een klacht. Lukt de bemiddeling niet, of is de cliënt ontevreden, dan is er sprake van een geschil. De cliënt kan dit voorleggen aan de onafhankelijke geschilleninstantie waar de zorgaanbieder zich (verplicht) aan heeft verbonden. Deze instantie geeft een bindend oordeel over het geschil en kan een schadevergoeding toekennen.
  • Met de komst van elektronische systemen in de zorg en het elektronisch patiëntendossier in plaats van papieren exemplaren kwam er behoefte aan regels voor bescherming van persoonsgegevens in de zorg bij elektronische uitwisseling van medische gegevens. Van zo’n uitwisseling van gegevens is bijvoorbeeld sprake als de huisarts bij een doorverwijzing naar een specialist de patiëntgegevens doorstuurt naar het ziekenhuis.
    In juni 2017 is de Wet cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens gedeeltelijk in werking getreden. De wet bepaalt dat iedereen via internet zijn dossier mag inzien en opvragen. Critici betogen dat de dossiergegevens dan niet meer beschermd worden door het medisch beroepsgeheim van de arts of andere zorgverlener. Voorts kan iedereen zelf bepalen welke zorgverleners zijn dossier mogen inzien. Dat geldt overigens niet voor bedrijfsartsen en verzekeraars. Er staan zware straffen op, als dat toch gebeurt. Er is drie jaar uitgetrokken voor inwerkingtreding van de wet, zodat zorgaanbieders de tijd hebben om maatregelen te nemen.
  • De Wet bescherming persoonsgegevens kent een meldplicht bij een inbreuk op de beveiliging oftewel bij een datalek. Het doel hiervan is om de gevolgen van een datalek voor betrokkenen zoveel mogelijk te beperken. In welke gevallen de zorgaanbieder de verplichting heeft om te melden staat in beleidsregels van de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Wat brengt het nieuwe wetsvoorstel tot wijziging van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ) voor nieuws? Gaan de bekende cliëntenraden veranderen en wat betekent dat voor de invloed van patiënten of hun vertegenwoordigers? Volgens de regering beoogt het wetsvoorstel om de wensen en behoeften van cliënten centraal te stellen in de besluitvorming van de zorgaanbieders. De regering vindt dat cliëntenraden meer medezeggenschap moeten hebben over beslissingen die door de zorgaanbieder worden genomen. Daarom wil de men de cliëntenraad versterken. Trefwoorden daarbij zijn maatwerk en vernieuwende medezeggenschap door bijvoorbeeld directe participatie van de cliënt.